Nederland moet van de politiek voor 2050 van het aardgas af. Maar een huishouden dat afhankelijk blijft van aardgas kan tegen die tijd ongeveer vier keer zoveel kwijt zijn aan het gasnet. Dat moet ook voor de laatste gebruikers blijven draaien.
Forse prijsstijging voor laatste gebruikers van het gasnet in het verschiet, waarschuwt ACM.
Nederland moet van de politiek voor 2050 van het aardgas af. Maar een huishouden dat afhankelijk blijft van aardgas kan tegen die tijd ongeveer vier keer zoveel kwijt zijn aan het gasnet. Dat moet ook voor de laatste gebruikers blijven draaien.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) raamt vrijdag in een nieuwe studie de jaarlijkse kosten voor een huishouden met een verbruik van 1000 kubieke meter op circa 790 euro, tegen 200 euro in 2025.
Te weinig gas op voorraad en een energiecontract dat nu al 500 euro duurder is: hoe kon het zover komen ondanks tal van waarschuwingen?
Dat bedrag gaat alleen over het transport en beheer van het gasnet, niet over de gasprijs of energiebelasting.
Gasnet blijft voor laatste gebruiker
Nederland moet in 2050 zogeheten ’klimaatneutraal’ zijn. Daarvoor moet het gebruik van aardgas de komende decennia sterk dalen. Maar de kosten van het gasnet dalen niet in hetzelfde tempo.
Er stroomt minder gas door de leidingen, terwijl een groot deel van de infrastructuur in stand moet blijven voor de gebruikers die nog wel gas nodig hebben.
De kosten worden daardoor verdeeld over een steeds kleinere groep huishoudens en bedrijven.
Miljarden aan kosten
Ook moeten overbodige leidingen en aansluitingen worden afgeschreven en verwijderd. De ACM raamt de totale verwijderingskosten voor de gasnetten tot 2050 op ongeveer 13 miljard euro.
„De stijgende gastransporttarieven kunnen flinke gevolgen hebben voor huishoudens en bedrijven die moeten ’achterblijven’ op het gasnet. Daarom vraagt de ACM hier nu aandacht voor”, zegt Manon Leijten, bestuurslid van de toezichthouder vrijdag over de studie.
Niet iedereen van gas af
Van het gas af gaan is volgens haar niet voor iedereen een reële optie. Bewoners van huurwoningen zijn voor isolatie en verduurzaming afhankelijk van hun verhuurder.
Sommige bedrijfsprocessen zijn nog niet te elektrificeren. En in delen van het land verhindert netcongestie de overstap op elektrisch aangedreven installaties en warmtepompen.
’Nederland haalt vuldoel gasvoorraad voor de winter niet’
Voor een gemiddeld huishouden zou het aandeel van de gasnetkosten in de totale energierekening daardoor kunnen stijgen van ongeveer 12 procent naar 35 procent, als de gasprijs en energiebelasting gelijk blijven.
Mkb’er ziet kosten stijgen
Voor een mkb-bedrijf met een verbruik van 12.500 kubieke meter per jaar stijgen de geraamde netkosten in het middenpad van 930 euro naar 3.850 euro.
Voor de zware industrie zijn de bedragen groter. Bij een bedrijf met een gecontracteerde capaciteit van 250.000 kilowattuur per uur per jaar lopen de jaarlijkse gasnetkosten in de berekening op van 680.000 euro in 2025 naar 5,58 miljoen euro in 2050.
Meer groen gas
De berekeningen van de ACM zijn geen exacte voorspelling, nuanceert Leijten. De uitkomst hangt onder meer af van de snelheid waarmee gebruikers overstappen, de ontwikkeling van de gasvraag en de hoeveelheid groen gas die door de leidingen blijft stromen.
In een scenario met weinig gasgebruik komt de jaarlijkse gasnetrekening voor een huishouden in 2050 dan uit op 1200 euro. Als er relatief veel groen gas wordt gebruikt, kan het bedrag dalen naar circa 275 euro.
ACM gebonden aan tarieven
De ACM kan de maximumtarieven voor netbeheerders vaststellen, maar heeft beperkte ruimte om de kosten anders te verdelen. De toezichthouder mag de kosten in principe alleen in rekening brengen bij actieve gebruikers.
Gasprijs naar hoogste punt in bijna drie jaar: zo hoog wordt jouw energierekening
De Tweede Kamer en het kabinet kunnen besluiten een deel van de afschrijvings- en verwijderingskosten uit de algemene middelen te betalen, suggereert Leijten van de waakhond.
Een andere mogelijkheid is een bijdrage te vragen aan gebruikers die hun gasaansluiting laten verwijderen. De ACM noemt die optie echter ’onwenselijk’, omdat zo een financiële drempel ontstaat om juist van het gas af te gaan.
